Branża transportu, spedycji i logistyki od kilku lat funkcjonuje w warunkach bardzo dużej presji finansowej. Rosnące koszty prowadzenia działalności, wysoka konkurencja, wydłużające się terminy płatności oraz spadek rentowności powodują, że płynność finansowa staje się jednym z kluczowych czynników decydujących o stabilności przedsiębiorstw.
Szczególnie widoczne jest to w sektorze intermodalnym i transportowym, gdzie nawet krótkotrwałe opóźnienia w płatnościach potrafią zaburzyć funkcjonowanie całego łańcucha dostaw.
Skala problemu w branży TSL
Skalę problemu dobrze pokazują dane rynkowe. Według danych Krajowego Rejestru Długów zadłużenie firm z sektora TSL na koniec 2025 roku wyniosło około 1,64 mld zł, a liczba zadłużonych podmiotów przekroczyła 32 tysiące firm. Średnie zadłużenie pojedynczego przedsiębiorstwa przekroczyło 50 tys. zł.
Jeszcze bardziej niepokojące są dane BIG InfoMonitor i BIK, zgodnie z którymi na początku 2026 roku łączne przeterminowane zobowiązania sektora TSL osiągnęły już blisko 3,4 mld zł, a problemy z terminowym regulowaniem płatności dotyczyły około 39 tysięcy przedsiębiorstw. Największe trudności dotyczą transportu drogowego towarów, który odpowiada za zdecydowaną większość zaległości w całej branży.
Efekt domina w łańcuchu dostaw
Dla wielu firm problem nie kończy się wyłącznie na pojedynczej niezapłaconej fakturze. W praktyce zatory płatnicze bardzo szybko przekładają się na utratę płynności, trudności z regulowaniem własnych zobowiązań oraz konieczność finansowania kontrahentów z własnych środków.
W branży TSL ma to szczególne znaczenie, ponieważ przedsiębiorcy ponoszą wysokie koszty operacyjne niezależnie od tego, czy otrzymali zapłatę za wykonaną usługę. Leasingi, paliwo, wynagrodzenia, opłaty drogowe czy koszty utrzymania floty wymagają stałego finansowania, a opóźnienia po stronie kontrahentów powodują efekt domina obejmujący kolejne podmioty rynku.
Restrukturyzacje zamiast upadłości
Coraz częściej konsekwencją problemów płynnościowych są restrukturyzacje oraz niewypłacalność przedsiębiorstw. Co istotne, obecnie rynek znacznie częściej obserwuje procesy restrukturyzacyjne niż klasyczne upadłości.
Dla wierzycieli oznacza to jednak bardzo podobne ryzyko — ograniczenie możliwości odzyskania należności oraz konieczność rywalizacji z innymi wierzycielami o majątek dłużnika. W praktyce kluczowe znaczenie ma więc nie tylko samo dochodzenie należności, ale przede wszystkim odpowiednio szybka reakcja i właściwe zarządzanie ryzykiem już na etapie nawiązywania współpracy.
Weryfikacja kontrahenta jako element zarządzania ryzykiem
Dlatego coraz większego znaczenia nabiera weryfikacja kontrahentów. Odpowiednie sprawdzenie podmiotu przed rozpoczęciem współpracy pozwala ograniczyć ryzyko współpracy z firmami znajdującymi się w trudnej sytuacji finansowej lub posiadającymi historię problemów płatniczych.
Z perspektywy przedsiębiorców nie chodzi wyłącznie o analizę formalną, ale przede wszystkim o budowanie świadomego modelu zarządzania ryzykiem. Takie działania wpływają na większą przewidywalność współpracy, poprawę bezpieczeństwa finansowego oraz ograniczenie liczby problematycznych należności.
Znaczenie zabezpieczeń umownych
Równie istotne pozostaje odpowiednie konstruowanie zabezpieczeń umownych. W praktyce dobrze przygotowana dokumentacja nie pełni wyłącznie funkcji formalnej, ale bardzo często decyduje o skuteczności późniejszego dochodzenia należności.
Właściwie przygotowane procedury i zabezpieczenia wpływają na poprawę dyscypliny płatniczej kontrahentów, zwiększenie skuteczności negocjacji oraz wzmocnienie pozycji wierzyciela w przypadku sporu. W dłuższej perspektywie buduje to również świadomość kontrahentów, że wierzyciel posiada uporządkowany i konsekwentnie realizowany proces odzyskiwania należności.
Zabezpieczenie roszczeń jeszcze przed wyrokiem
Znaczenie ma także możliwość korzystania z instrumentów pozwalających na zabezpieczenie roszczeń jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, w tym rozwiązań przewidzianych m.in. w art. 730(1) § 2¹ k.p.c.
W praktyce tego typu działania mogą realnie zwiększać szanse odzyskania należności i ograniczać ryzyko sytuacji, w której majątek dłużnika zostanie wyprowadzony lub obciążony jeszcze przed zakończeniem postępowania.
Odsetki i rekompensaty jako element polityki zarządzania wierzytelnościami
W codziennej praktyce przedsiębiorców coraz większą rolę odgrywają również rekompensaty za opóźnienia w płatnościach oraz odsetki ustawowe. Choć przez wiele lat były traktowane głównie jako formalny dodatek do należności, obecnie stają się istotnym elementem polityki zarządzania wierzytelnościami.
Ich wykorzystanie wpływa na zwiększenie presji negocjacyjnej wobec dłużników, wzmacnia profesjonalny charakter działań windykacyjnych, a w wielu przypadkach pozwala również częściowo pokrywać koszty związane z obsługą należności oraz procesami windykacyjnymi.
W branży TSL liczy się szybkość działania
Kluczowym elementem pozostaje jednak szybkość działania. W branży TSL czas reakcji ma bezpośredni wpływ na skuteczność odzyskiwania środków. Zbyt długie oczekiwanie na płatność często prowadzi do sytuacji, w której możliwości odzyskania należności znacząco maleją.
Dlatego coraz większego znaczenia nabiera sprawne prowadzenie działań polubownych, odpowiednie wykorzystanie uproszczonych postępowań sądowych oraz skuteczne prowadzenie etapu egzekucyjnego.
Zarządzanie należnościami wpływa na całą organizację
W praktyce dobrze zorganizowany proces odzyskiwania należności wpływa nie tylko na finanse przedsiębiorstwa. Odciąża również działy sprzedaży, operacji, księgowości oraz zarząd, które zamiast koncentrować się na rozwiązywaniu problemów płatniczych mogą skupiać się na rozwoju biznesu i bieżącej działalności operacyjnej.
To szczególnie istotne w branży intermodalnej i TSL, gdzie stabilność finansowa coraz częściej staje się równie ważna jak liczba realizowanych zleceń.
Zarządzanie ryzykiem płatniczym jako przewaga konkurencyjna
Obecne realia rynku pokazują wyraźnie, że zatory płatnicze nie są już wyłącznie problemem pojedynczych przedsiębiorstw, lecz jednym z kluczowych wyzwań całego sektora transportowego.
W takich warunkach przewagę konkurencyjną budują dziś nie tylko firmy posiadające odpowiednią flotę czy portfel klientów, ale przede wszystkim te, które potrafią skutecznie zarządzać ryzykiem płatniczym i sprawnie odzyskiwać należności.
Zapraszamy do kontaktu
Jeżeli chcą Państwo uporządkować proces zarządzania należnościami, przygotować skuteczne zabezpieczenia umowne, zweryfikować kontrahentów lub usprawnić działania związane z odzyskiwaniem należności w branży TSL i intermodalnej – zapraszamy do kontaktu z zespołem DSK Kancelaria.
W dniach 10–12 czerwca będziemy na Kongresie INTERMODAL IN POLAND 2026 – do zobaczenia w Janowie Podlaskim.
Kontakt:
Wojciech Romanowski, adwokat, dyrektor działu zarządzania wierzytelnościami
w.romanowski@dsk-kancelaria.pl
