41. Czy fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą?

Fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą w celach zarobkowych. Dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną jest zwolniony z podatku CIT wyłącznie, jeżeli został uzyskany w zakresie:

  1. zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia,
  2. najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie,
  3. przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach,
  4. nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze,
  5. udzielania pożyczek:
    • spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
    • spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
    • beneficjentom.
  1. obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej,
  2. produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu w związku z prowadzoną produkcją rolną,
  3. gospodarki leśnej w związku z prowadzoną produkcją rolną. 

42. Jakie są konsekwencje prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej wykraczającej poza zakres ustawowy?

W sytuacji, gdy fundacja osiągnie dochód z działalności wykraczającej poza ustawowo dopuszczalny zakres, stawka podatku CIT od tak uzyskanego dochodu wynosi 25% podstawy opodatkowania.

Fundacja rodzinna może w takiej sytuacji pomniejszyć przychód podatkowy z takiej działalności o związane z nim koszty uzyskania przychodu. Fundacja rodzinna może także w takiej sytuacji być podatnikiem VAT, co należy przeanalizować z uwzględnieniem konkretnego przedmiotu działalności.

43. Czy fundacja rodzinna w trakcie funkcjonowania może nabywać składniki majątku?

Nabycie nowych składników majątkowych przez fundację rodzinną nie będzie podlegać ograniczeniom. Nie ma również ryzyk związanych z wnoszeniem darowizn na rzecz fundacji rodzinnej przez dowolne osoby, w tym także przez spółki zależne od fundacji rodzinnej.

W przypadku, gdy mienie zostanie wniesione przez fundatora lub jego małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo, będzie uważane za wniesione przez fundatora. W pozostałych przypadkach będzie uważane za wniesione przez fundację rodzinną.

Traktowanie mienia wniesionego przez małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo fundatora tak samo jak mienia wniesionego przez samego fundatora pozwoli beneficjentom z „grupy zero” uzyskać większą korzyść z tytułu zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, niż by to miało miejsce, gdyby mienie to było traktowane jak mienie wniesione przez fundację rodzinną. Część świadczenia otrzymywanego przez beneficjenta odpowiadająca proporcji obliczonej dla fundacji rodzinnej i zamieszczonej w spisie majątku nie będzie bowiem zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Analogicznie, reguła umożliwiająca traktowanie mienia wniesionego przez małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo fundatora tak samo jak mienia wniesionego przez samego fundatora, zwiększy również korzyści uprawnionych do otrzymania mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej fundatora albo osoby będącej w stosunku do fundatora osobą zaliczaną do tzw. „grupy zero”.

44. Czy w trakcie funkcjonowania fundacji rodzinnej możliwe jest zwracanie mienia fundatorowi?

Fundacji rodzinnej nie będzie wolno zwracać fundatorowi mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego. Zwrot mienia będzie możliwy wyłącznie w razie rozwiązania fundacji rodzinnej.