Ministerstwo Finansów opublikowało 29 sierpnia 2025 r. projekt nowelizacji CIT dotyczący fundacji rodzinnych (FR). Największe zmiany obejmują: opodatkowanie zbycia mienia wniesionego/otrzymanego od podmiotów powiązanych w okresie 36 miesięcy, objęcie FR reżimem CFC, wprowadzenie exit tax dla FR, zawężenie zwolnienia dla najmu oraz rozszerzenie katalogu „ukrytych zysków”. 

Przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2026 r., z ważnym przepisem przejściowym – część konsekwencji dotyczy mienia wniesionego po 31 sierpnia 2025 r.

1. Zbycie mienia – nowy „okres karencji” 36 miesięcy (praktycznie: nawet ~4 lata)

Jak jest dziś (2023–2025):
 Zasadniczo FR nie płaci CIT przy sprzedaży mienia wniesionego do fundacji – podatek pojawia się dopiero na etapie wypłat do beneficjentów (CIT 15% + ewentualny PIT beneficjenta, w zależności od grupy). Mechanizm przesuwał moment opodatkowania.

Jak ma być od 1.01.2026:
Zbycie mienia wniesionego nieodpłatnie do FR albo nabytego od podmiotu powiązanego będzie opodatkowane, jeżeli do sprzedaży dojdzie przed upływem 36 miesięcy, liczonych od końca roku, w którym mienie zostało wniesione/nieodpłatnie przekazane/nabyte. Stawka CIT: 19%.

Przepis przejściowy: Reżim obejmie mienie wniesione po 31 sierpnia 2025 r.
Praktyczny skutek: dla wkładów od 1.09.2025 r. każda sprzedaż „w oknie” 36 miesięcy (liczonym od końca roku wniesienia) będzie opodatkowana na poziomie FR.

Co to oznacza w praktyce?

  • Nowy reżim obejmuje szerokie spektrum aktywów: udziały/akcje, nieruchomości, papiery wartościowe, ruchomości.
  • Jeśli planujesz sprzedaż aktywów w krótkim horyzoncie, rozważ termin wniesienia i kalendarz transakcji.
  • Efekt gotówkowy: podatek pojawia się w momencie sprzedaży (a nie dopiero przy wypłacie do beneficjentów).

Mini-przykład:
 Wniesienie udziałów do FR: 1.09.2025 → sprzedaż: 01.01.2029 → minęły 36 mies. liczone od końca 2025 r. → brak CIT z tego tytułu (po stronie FR).
 Wniesienie: 1.09.2025 → sprzedaż: 30.06.2028 → okres karencji jeszcze trwa → CIT 19% w FR.

2. Spółki transparentne podatkowo – koniec szerokiego zwolnienia

Jak jest dziś:
 Praktyka była niejednolita; część interpretacji wskazywała wyższe opodatkowanie (25%) jako „działalność niedozwoloną” FR, ale brakowało klarowności.

Jak ma być od 1.01.2026:
 Dochody FR z udziału w podmiotach transparentnych podatkowo nie będą korzystać ze zwolnienia CIT, jeżeli podmiot prowadzi aktywną działalność gospodarczą lub korzysta ze zwolnienia z CIT. Zwolnienie pozostanie możliwe, gdy działalność podmiotu transparentnego ma charakter pasywny, zbliżony do funkcji FR. Stawka: CIT 19%.

Przykład:
 FR posiada udziały w LLC (USA) prowadzącej biznes operacyjny → od 2026 r. dochód przypadający FR podlega CIT 19% w Polsce (po stronie FR).

3. Najem/dzierżawa – zawężenie zwolnienia dla FR

Jak jest dziś:
 Dochody z najmu/dzierżawy (mieszkalnego i komercyjnego) mogły mieścić się w zwolnieniu, o ile były zgodne z działalnością dozwoloną dla FR.

Jak ma być od 1.01.2026:
 Zwolnienie obejmie zasadniczo tylko najem długoterminowy na cele mieszkaniowe (zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych najemcy). Najem krótkoterminowy, usługi zakwaterowania i najem komercyjny – poza zwolnieniem (CIT 19%).
Dodatkowo, brak zwolnienia dla przychodów z najmu/dzierżawy, gdy przedmiotem jest przedsiębiorstwo/ZCP/składnik majątku służący działalności beneficjenta, fundatora lub podmiotów powiązanych, oraz budynek/lokal mieszkalny, o ile nie jest wynajmowany bezpośrednio przez FR wyłącznie na cele mieszkaniowe.
Ciężar dowodu (że lokal jest wynajmowany wyłącznie na cele mieszkaniowe) spoczywa na FR.

Przykłady:

  • Apartament wynajmowany przez platformy krótkoterminowe → CIT 19%.
  • Wynajem mieszkania beneficjentowi na cele mieszkaniowe (bezterminowo) → zwolnienie.
  • Wynajem magazynu na 5 lat → CIT 19%.

4. Reżim CFC (Controlled Foreign Company) – FR pod nadzorem od 2026 r.

Jak jest dziś (do 31.12.2025): FR poza reżimem CFC.
 Jak ma być od 1.01.2026: FR będą objęte art. 24a CIT – dochody zagranicznych jednostek kontrolowanych przypisuje się FR i opodatkowuje CIT 19% w Polsce.

Przykład:
 FR kontroluje spółkę na Cyprze → od 2026 r. dochód CFC przypisany FR → CIT 19%.

5. Exit tax – „podatek od wyjścia” obejmie FR

Jak jest dziś: FR nie podlegają art. 24f CIT (dochody z niezrealizowanych zysków).
 Jak ma być od 1.01.2026: FR zostaną objęte exit tax przy przeniesieniu aktywów za granicę lub zmianie rezydencji podatkowej.
Stawki: 19% (zasada ogólna) lub 3% od przychodu, gdy brak możliwości ustalenia kosztu podatkowego (np. aport, spadek, darowizna).

Przykład:
 Zmiana rezydencji FR na Austrię w 2027 r. → exit tax od wzrostu wartości majątku.

6. Ukryte zyski – poszerzenie katalogu

Projekt rozszerza katalog „ukrytych zysków” (art. 24q ust. 1a CIT) m.in. o pożyczki udzielone fundatorowi, beneficjentom i podmiotom powiązanym (także przypadki umorzenia/przedawnienia/odpisania jako nieściągalnych).
CIT od ukrytych zysków pozostaje na poziomie 15%.

Przykład:
 FR udziela pożyczki żonie beneficjenta, która następnie zostaje umorzona → od 1.01.2026 r. FR płaci CIT 15% od takiego świadczenia.

Co to wszystko oznacza dla fundacji rodzinnych?

  • Mniejsze pole do planowania podatkowego przy szybkich zbyciach po wniesieniu mienia do FR (okno 36 miesięcy).
  • Wyższy rygor dla inwestycji poprzez podmioty transparentne – dochody z aktywnego biznesu będą na poziomie FR opodatkowane.
  • Zawężenie „bezpiecznego” najmu do długoterminowego mieszkaniowego; najem komercyjny i krótkoterminowy z CIT.
  • Obowiązki międzynarodowe: CFC oraz exit tax przy relokacjach majątku/rezydencji.
  • Większa odpowiedzialność za politykę finansowania w grupie rodzinnej (ukryte zyski).

Co zrobić teraz – plan 6 kroków

  1. Audyt majątku planowanego do wniesienia po 31.08.2025 i transakcji zbycia przewidzianych na lata 2026–2028.
  2. Przegląd struktur z podmiotami transparentnymi (np. LLC) – klasyfikacja jako pasywne/aktywne; model docelowy.
  3. Portfel nieruchomości – rozdziel najem długoterminowy mieszkaniowy (kwalifikowany do zwolnienia) od komercyjnego/krótkoterminowego.
  4. Ekspozycja międzynarodowa – analiza CFC i ewentualnego exit tax; przygotuj politykę i procedury dowodowe.
  5. Pożyczki i transfery – weryfikacja umów w kontekście „ukrytych zysków”; zasady rynkowe, zabezpieczenia, harmonogram spłat.
  6. Model wypłat do beneficjentów vs. reinwestycje – kalkulacja efektywnej stawki i wpływu na cash flow.

Przykładowe scenariusze decyzyjne (krótko)

  • Chcę sprzedać spółkę operacyjną w 2027 r. – rozważ, kiedy wnosisz udziały do FR; „okno 36 miesięcy” może przesądzić o CIT 19% na FR.
  • Mam LLC z działalnością aktywną – od 2026 r. dochody przypadające FR mogą być opodatkowane CIT 19%; rozważ zmianę modelu (pasywny portfel, dywidendy z opodatkowanych spółek kapitałowych).
  • Portfel najmu – oddziel inwestycje nastawione na najem mieszkaniowy długoterminowy od najmu komercyjnego/krótkoterminowego (które będą z CIT).

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy „36 miesięcy” liczymy zawsze od dnia wniesienia?
 Nie – od końca roku kalendarzowego, w którym wniesiono/przekazano/nabyto mienie.

Czy opodatkowanie dotyczy też mienia kupionego przez FR od podmiotu niepowiązanego?
 Projekt mówi o mieniu wniesionym nieodpłatnie oraz nabytym od podmiotu powiązanego. Nabycia rynkowe od niepowiązanych co do zasady nie są objęte reżimem 36 miesięcy (zwróć uwagę na brzmienie przepisów przy finalnej wersji ustawy).

Czy wciąż opłaca się FR dla najmu?
 Dla długoterminowego najmu mieszkaniowego – tak (przy spełnieniu warunków i udźwignięciu ciężaru dowodu). Najem krótkoterminowy/komercyjny – CIT 19% w FR.

Czy nowe przepisy „zabijają” korzyści z FR?
 Nie, ale przesuwają akcent z planowania krótkoterminowych zbyć na długoterminowe utrzymanie i wypłaty oraz dywersyfikację aktywów.

Podsumowanie

Projekt nowelizacji CIT dla fundacji rodzinnych radykalnie porządkuje obszary, gdzie dotychczas bywało dużo niepewności: sprzedaże po wniesieniu, spółki transparentne, najem, CFC i exit tax. Największy wpływ odczują struktury nastawione na krótkie horyzonty zbycia i aktywny biznes prowadzony poza klasyczną spółką kapitałową. Kluczem będzie zarządzanie kalendarzem transakcji, strukturą aktywów i dokumentacją.

Zachęcamy do pobrania alertu o zmianach dotyczących Fundacji Rodzinnych tutaj.

Zapraszamy do kontaktu – pomożemy dostosować Twoją organizację do nowych wymogów.

Krzysztof Śliwiński, dyrektor, radca prawny: k.sliwinski@dsk-kancelaria.pl

Zofia Dubiel, aplikant radcowski: z.dubiel@dsk-kancelaria.pl

Poprzedni post
Następny post