Z początkiem stycznia 2025 roku przedsiębiorcy działający w sektorze budownictwa będą zobowiązani do dostosowania się do nowych regulacji prawnych. Zmiany w ustawie o odpadach wprowadzają dodatkowe obowiązki dotyczące gospodarowania materiałami i zarządzania odpadami budowlanymi. Celem nowelizacji jest m.in. ograniczenie negatywnego wpływu branży na środowisko, ochrona zdrowia i życia ludzi poprzez przeciwdziałanie powstawaniu odpadów, ich redukcję oraz ograniczenie szkodliwości procesów związanych z ich zagospodarowaniem. Regulacje te mają również sprzyjać bardziej efektywnemu wykorzystaniu zasobów i wspierać przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym.
Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów budowlanych
W myśl nowych przepisów, przedsiębiorcy budowlani zostaną zobowiązani do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów według ich rodzaju. Oznacza to konieczność oddzielania materiałów takich jak drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, a także odpady mineralne (np. beton, cegły, ceramika, kamienie). Obowiązkiem przedsiębiorcy będzie zapewnienie odpowiednich kontenerów i ich oznaczenia w taki sposób, aby pracownicy na placu budowy mogli skutecznie dokonywać segregacji.
Z obowiązku tego mają być zwolnione m.in. osoby fizyczne i najmniejsze firmy, które wytwarzają niewielkie ilości odpadów – zgodnie z rozporządzeniem ministra klimatu z 23 grudnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2531). Przypomnijmy, że pierwotnie nowe regulacje miały wejść w życie w 2023 roku, jednak z uwagi na trudności interpretacyjne i praktyczne ich stosowanie przesunięto na 2025 rok.
Planowane zmiany przed wejściem w życie nowelizacji
Jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów, trwają prace nad ich częściową korektą. Projekt zmian zakłada m.in. rezygnację z wymogu obowiązkowego sortowania odpadów już na miejscu inwestycji. Nowelizacja ma umożliwić przedsiębiorcom przekazanie obowiązku segregacji poza teren budowy – np. do firmy specjalizującej się w przetwarzaniu odpadów. W takiej sytuacji konieczne będzie zawarcie pisemnej umowy (pod rygorem nieważności), w której zostaną określone zasady dalszego zagospodarowania wysegregowanych frakcji.
Dodatkowo przewidziano możliwość odstąpienia od selektywnego zbierania wszystkich rodzajów odpadów, o ile jest to technologicznie nieuzasadnione lub gdy możliwe jest ich ponowne wykorzystanie bądź recykling bez wcześniejszego sortowania.
Ułatwienia dla mniejszych inwestycji
Celem projektowanej zmiany jest przede wszystkim uproszczenie procesów zarządzania odpadami przy mniejszych inwestycjach – takich jak remonty, adaptacje domów jednorodzinnych czy prace prowadzone w gęstej zabudowie miejskiej, gdzie odpady trafiają do jednego kontenera bez wcześniejszego rozdzielenia. W takich przypadkach przedsiębiorca wykonujący prace budowlane będzie mógł zlecić odbiór i segregację odpadów podmiotowi zewnętrznemu.
