Przedsiębiorcy, którzy podejmą w 2026 roku działalność gospodarczą zapłacą wyższe składki na ubezpieczenie społeczne. Minimalne wynagrodzenie za pracę od dnia 1 stycznia 2026 roku wzrosło do wysokości 4.806 złotych.
| Z tego artykułu dowiesz się: – o ile wzrośnie płaca minimalna od 1 stycznia 2026 roku i jaki ma to bezpośredni wpływ na portfel każdego przedsiębiorcy, – jakie będą nowe stawki „Małego ZUS-u” – sprawdzisz konkretne kwoty składek preferencyjnych obowiązujących przez pierwsze 24 miesiące działalności, – kto może skorzystać z ulgi „Mały ZUS Plus” oraz jakie są nowe limity przychodu, – o ile więcej zapłacą przedsiębiorcy na tzw. „Dużym ZUS-ie”, – jakie warunki trzeba spełnić, aby legalnie płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne, i o czym należy pamiętać w relacjach z byłym pracodawcą. |
Wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę
Stosownie do §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., od dnia 1 stycznia 2026 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.806 zł. Zatem jest to wzrost minimalnego wynagrodzenia o 140 złotych w porównaniu z obowiązującą przez cały 2025 rok stawką – 4.666 złotych. Powyższe stawki mają kluczowe znaczenie przy ustalaniu wysokości składek na ubezpieczenie społecznie zarówno dla nowych, jak i najmniejszych przedsiębiorców, chcących skorzystać ze składkowych preferencji.
Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne a Mały ZUS
Na podstawie art. 18a ust. 1 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm., dalej: ustawa o SUS), przedsiębiorcy – po spełnieniu łącznie odpowiednich warunków – mogą skorzystać z tzw. Małego ZUS-u.
Przypomnijmy, iż Mały ZUS jest to nic innego jak możliwość opłacania przez 24 miesiące obniżonych (preferencyjnych) składek na ZUS. Warunkami do skorzystania z Małego ZUS są:
- podjęcie działalności gospodarczej po raz pierwszy lub podjęcie jej ponownie po upływie 60 miesięcy kalendarzowych, oraz
- brak wykonywania działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym dany przedsiębiorca nawiązał stosunek pracy wykonując czynności o tożsamym charakterze.
Jeżeli przedsiębiorca spełnia wymienione wyżej warunki, wówczas przez 2 lata od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, podstawa jego wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne będzie nie niższa od 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W oparciu o powyższe zasady, podstawa składek na Mały ZUS, tj. nie mniej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia w roku 2025, wynosiła – 1.399,80 złotych. Natomiast, od dnia 1 stycznia 2026 roku, będzie to kwota nie mniejsza niż – 1441,80 złotych.
W konsekwencji, łączna kwota preferencyjnych składek ZUS wynosiła w 2025 roku 442,90 złotych miesięcznie. Natomiast, w 2026 roku, przy wzroście minimalnego wynagrodzenie za pracę do wysokości 4.806 złotych, miesięczna kwota składek Małego ZUS będzie wynosić 456,18 złotych. Od 1 stycznia 2026 roku, miesięczna składka Małego ZUS dla przedsiębiorców, którzy spełnili warunki, aby skorzystać z tej ulgi składkowej, wzrośnie w porównaniu do roku 2025 o 13,28 złotych. W skali roku, będzie to dodatkowe obciążenie składkowe w wysokości niecałych 160 złotych.
Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne a Mały ZUS Plus
Przedsiębiorcy którzy nie spełniają przesłanek, aby skorzystać z Małego ZUS albo już z niego skorzystali, na podstawie art. 18c ust. 1 ustawy o SUS, po spełnieniu odpowiednich warunków mogą skorzystać z tzw. Małego ZUS Plus.
Mały ZUS Plus jest preferencją składkową przeznaczoną dla przedsiębiorców, którzy:
- nie przekroczyli kwoty rocznego przychodu w wysokości 120.000 złotych za poprzedni rok kalendarzowy,
- prowadzili działalność gospodarczą w poprzednim roku kalendarzowym przez przynajmniej 60 dni.
Wówczas, po spełnieniu tych warunków, przedsiębiorca będzie mógł opłacać składki na ubezpieczenie społeczne obliczone od podstawy ustalonej proporcjonalnie do osiągniętego dochodu. Przy czym, wskazujemy, iż z Małego ZUS Plus można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże, w myśl art. 18c ust. 2 ustawy o SUS, podstawa wymiaru składek przy Małym ZUS Plus nie może być zarówno niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak i wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę.
Kwota prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za rok 2025 wynosiła – 8.673 złotych, natomiast zgodnie z przyjętymi założeniami projektu budżetu państwa na 2026, kwota przeciętnego wynagrodzenia ma wzrosnąć do – 9.420 złotych. Zatem – analogicznie jak w przypadku Małego ZUS – od 1 stycznia 2026 roku podstawa wymiaru składek nie może być niższa niż 1441,80 zł (w 2025 r. – 1.399,80 zł), ani nie może być wyższa niż 5.652 zł (w 2025 r. – 5.203,80 zł). W konsekwencji, miesięczna kwota przyszłorocznych składek na Mały ZUS Plus będzie wynosić: minimum 456,18 zł (w 2025 r. – 442,90 zł) oraz maksimum 1.926,76 zł (w 2025 r. – 1.773,96 zł).
Miesięczna maksymalna wysokość podstawy składek na Mały ZUS Plus – będąca podstawą wymiaru składek na tzw. dużym ZUS, czyli zwykłych składach na ubezpieczenie społeczne – wzrośnie rokrocznie o 152,80 złotych, co powoduje roczny wzrost oskładkowania o prawie 1.834 złote.
Składka zdrowotna
W celu pełnego zobrazowania obciążeń składkowych czekających na przedsiębiorców w 2026 roku, nie sposób pominąć składki zdrowotnej, która znacząco kształtuje całkowity składkowy koszt. Wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej przez przedsiębiorcę formy opodatkowania swojej działalności gospodarczej.
W perspektywie na rok 2026, pewne jest to, iż zapowiadane w pierwszej połowie bieżącego roku zmiany – szczególnie doniosłe dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego – nie wejdą w życie od dnia 1 stycznia 2026 roku. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 838) został zawetowany przez Prezydenta RP dnia 7 maja 2025 r.
W praktyce oznacza to, że preferencyjne zasady obowiązujące wyłącznie w 2025 r. nie zostaną przedłużone. Natomiast, od 1 lutego 2026 r., czyli wraz z rozpoczęciem nowego roku składkowego, preferencja ta przestaje obowiązywać, a minimalna składka zdrowotna jest ponownie ustalana na zasadach sprzed 2025 roku, tj. od 100% minimalnego wynagrodzenia, które zostało ustalone w wysokości 4.806 zł. Oznacza to, że minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej i podatku liniowego wyniesie od tego momentu 432,54 zł miesięcznie. Jest to istotny wzrost względem preferencyjnej stawki wynoszącej 314,96 zł, obowiązującej w bieżącym roku składkowym.
W efekcie, przedsiębiorcy odczują wyraźny wzrost miesięcznego obciążenia zdrowotnego już od lutego 2026 r.
Artykuł został opublikowany w Dzienniku Gazety Prawnej 2 stycznia 2026 roku.
