Z początkiem stycznia 2026 roku weszła w życie nowelizacja ustawy – Prawo budowlane, której celem jest usprawnienie procesów administracyjnych związanych z realizacją inwestycji budowlanych. Jednym z najważniejszych elementów tej zmiany jest wprowadzenie nowych wymogów dotyczących składania odwołań od decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zażaleń na postanowienia wydawane na podstawie tej ustawy.
Wymogi formalne przy składaniu odwołań
Wprowadzone zmiany modyfikują sposób, w jaki inwestorzy i inne strony postępowania mogą składać odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z dodanym art. 10b Prawa budowlanego odwołanie od decyzji albo zażalenie na postanowienie powinno zawierać:
– wskazanie zarzutów wobec decyzji lub postanowienia,
– określenie istoty i zakresu żądania,
– wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie.
W praktyce oznacza to podniesienie standardu formalnego środków zaskarżenia w postępowaniach prowadzonych na podstawie Prawa budowlanego. Odwołanie nie powinno ograniczać się do ogólnego zakwestionowania rozstrzygnięcia organu, lecz powinno wskazywać konkretne zarzuty oraz ich uzasadnienie.
Jednocześnie w przypadku niespełnienia wskazanych wymogów organ stosuje tryb uzupełniania braków formalnych przewidziany w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym wezwanie do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż w terminie 14 dni od dnia wniesienia odwołania albo zażalenia.
Ograniczenie opóźnień w postępowaniach inwestycyjnych
Zmiana ta ma na celu uporządkowanie sposobu formułowania środków zaskarżenia w postępowaniach prowadzonych na podstawie Prawa budowlanego oraz usprawnienie przebiegu postępowań odwoławczych.
Dotychczas w praktyce zdarzały się sytuacje, w których odwołania były składane bez precyzyjnego wskazania zarzutów wobec decyzji organu. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek ich jednoznacznego określenia oraz przedstawienia dowodów na ich poparcie, co może przyczynić się do sprawniejszego prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych.
Potrzebne wsparcie prawne
Choć nowe przepisy mają na celu usprawnienie postępowań administracyjnych, mogą one oznaczać większe wymagania formalne dla stron postępowania.
Wymóg szczegółowego wskazania zarzutów oraz dowodów uzasadniających odwołanie może mieć istotne znaczenie zwłaszcza dla inwestorów oraz właścicieli nieruchomości uczestniczących w postępowaniach administracyjnych, którzy nie korzystają z profesjonalnej obsługi prawnej.
W praktyce prawidłowe przygotowanie odwołania może wymagać dokładnej analizy rozstrzygnięcia organu oraz zebrania odpowiedniego materiału dowodowego.
Szersze zmiany w systemie procesu inwestycyjnego
Nowelizacja Prawa budowlanego obejmuje również inne rozwiązania mające na celu usprawnienie procedur związanych z realizacją inwestycji budowlanych.
W szczególności rozszerzono katalog inwestycji, które mogą być realizowane na podstawie zgłoszenia zamiast pozwolenia na budowę. Wprowadzono także zmiany w postępowaniach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego.
Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie nowych definicji legalnych stosowanych w Prawie budowlanym, dotyczących m.in. budynku mieszkalnego, budynku mieszkalnego wielorodzinnego, budynku gospodarczego, budynku użyteczności publicznej, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, wiaty, zabudowy jednorodzinnej, zabudowy zagrodowej, działki budowlanej oraz magazynu energii elektrycznej. Część z tych definicji wejdzie w życie 20 września 2026 r.
Podsumowanie
Nowelizacja Prawa budowlanego, która weszła w życie 7 stycznia 2026 r., wprowadza zmiany dotyczące sposobu konstruowania odwołań od decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zażaleń na postanowienia wydawane na podstawie tej ustawy.
Nowe przepisy przewidują obowiązek wskazania zarzutów wobec rozstrzygnięcia organu, określenia zakresu żądania oraz przedstawienia dowodów uzasadniających stanowisko strony. W praktyce oznacza to konieczność bardziej precyzyjnego przygotowania środków zaskarżenia w postępowaniach prowadzonych na podstawie Prawa budowlanego.
Kontakt: Marta Dziewulska, radczyni prawna, wspólniczka DSK: m.dziewulska@dsk-kancelaria.pl
Artykuł pt. „Nowe zasady odwołań od pozwoleń na budowę” został opublikowany w dzienniku „Rzeczpospolita” 29 kwietnia 2026 roku.
